Haastrecht

Het wapen van Haastrecht, zoals dat tot 1 januari  1985 in gebruik was.

Ook Haastrecht verloor op 1 januari 1985, na de gemeentelijke  herindeling, haar zelfstandigheid.

De historische naam van Haastrecht is Havekesdreht. De naam komt voor het eerst voor in 1108. Op 9 augustus van dat jaar is in een document sprake van Frederik van Havekesdreht, die in het bezit  is van "een huis en 50 morgens lands". In de volgende eeuwen heetten de toenmalige bezitters 'heer van Haastrecht en van de Vlist'.

Haastrecht ontstond rond 1100 op de plaats waar de Vlist uitmondt in de Hollandse IJssel.
Bij deze nederzetting werd later een kasteel  gebouwd. Op een plek, ter hoogte van het pand Prins Bernhardlaan 21-23, werden in 1963 de fundamenten van een 14e eeuws kasteel blootgelegd.

Het hofje van Zijl van den Ham uit 1865Over de status van Haastrecht is in het verleden nogal wat te doen geweest. Volgens sommige bronnen (De  Spectrum-encyclopedie en Encarta 99, beide op CD-ROM, bijvoorbeeld) heeft Haastrecht in 1396 stadsrechten gekregen.
Andere bronnen melden dat  Haastrecht in 1397 van Hertog Albrecht van Beieren het privilege van tolvrijheid heeft gekregen. In 1515 besloot het Gerechtshof dat Haastrecht gerechtigd was  binnen haar grenzen eigen rechtspraak te plegen. Daarmee werd het stadsrecht van Haastrecht min of meer bevestigd.
Formele stadsrechten zijn echter nimmer verleend.
Een feestje ter gelegenheid van het 600-jarig bestaan van  Haastrecht is dan ook nooit gevierd.

Ophaalbrug over de Hollandse IJsselEen van de mooiste gebouwtjes van Haastrecht is het Raadhuis, dat in 1618 werd gebouwd.
Het raadhuis was voorzien van een celruimte, waarin de kleine crimineel tijdelijk werd gehuisvest. Grotere vissen werden overgebracht naar Gouda, waar Vrouwe Justitia over hen oordeelde.

Tot 1618 had Haastrecht geen stadhuis. De baljuw van Schoonhoven was eveneens baljuw van Haastrecht.
De  herberg was de lokaliteit waar plaatselijke bestuurskwesties werden besproken.

Vlakbij het Raadhuis vindt u de karakteristieke
ophaalbrug over de Hollandse IJssel , gebouwd in 1883. Deze brug (tot 1965 moest tol worden betaald om te mogen oversteken) werd aanvankelijk ge-exploiteerd door de IJssel Stoomtramweg Maatschappij. Deze onderneming onderhield ook een tramverbinding tussen Gouda en Oudewater.
In Haastrecht ging de route onder meer over het jaagpad. Deze tramverbinding hield in 1911 op  te bestaan.
NH-Kerk
Bepalend voor het beeld van Haastrecht  is ook de
Nederlands Hervormde Kerk,  waarvan de toren dateert uit 13e eeuw. In 1964 werd dit gebouw door brand zwaar  beschadigd.

Erasmus zelfAan de Steinsedijk te Haastrecht stond vroeger het klooster van de Reguliere Kanunniken Holland. Hier woonde van 1488 tot 1493 de beroemde humanist
Desiderius Erasmus, die het hier overigens niet bijster naar zijn zin had: 'Die plaats was zoo stinkend en ongezond, dat er qualyk koeyen konden leven, laat staan dat een zoo kwetsbaar mensje als ikzelf er kon aarden', zo schreef hij later.
Gelukkig is er in het laatste halve  millennium in Haastrecht veel ten goede veranderd... Nadat het klooster in de polder Stein in 1549 geheel door brand werd verwoest, verhuisden de monniken met graagte uit het polderland naar het meer comfortabel en statig pand van het Brigittinesser klooster in de stad Gouda.

Het gebouw, waarin nu het
museum Bisdom van Vliet is gevestigd, werd in 1876 als woning gebouwd in opdracht van Marcellus Bisdom. Die was toen 50 jaar (!) burgemeester van Haastrecht. (Aan zo'n bestuurlijke carrière kan Charles Schwietert nog  een puntje zuigen!)
Museum Bisdom van VlietHet museum  geeft een indruk over het dagelijks leven van een patriciërsfamilie uit de vorige eeuw.
Het geslacht Bisdom van Vliet heeft gedurende enkele eeuwen het  leven in Haastrecht beheerst; de familie was niet alleen puissant rijk -men  bezat onder meer 99 boerderijen met bijbehorende landerijen (geen 100 of meer, want daamee viel men in een andere -duurdere- belastingklasse) maar ook het burgemeesterschap van Haastrecht leek wel erfelijk aan de familie toebedeeld.

Het museum Bisdom van Vliet met rechts het voormalige koetshuis

Van de laatste telg van het geslacht,  Mevrouw Paulina Lefèvre de Montigny - Bisdom van Vliet, is bekend dat zij haar macht en invloed gebruikte om Haastrecht's aansluiting op het electriciteitsnet  tegen te houden. Ook de molenaars van die tijd bekeken haar met gemengde  gevoelens: Mevrouw wenste dat als zij in haar koets een molen passeerde, de wieken werden stil gezet. Als zij door Vlist reed, waar toendertijd nog vele  molens in bedrijf waren, gaf dat bij de molenaars nogal wat beroering...

Anderzijds staat vast dat deze Paulina ook veel geld uitgaf  om de armen te helpen. En zij was degene die het geld verschafte voor de bouw van het gemeenschapshuis 'Concordia'.

Interieur van museum Bisdom van VlietVoordat Paulina Bisdom van Vliet in 1923 overleed, had zij per testament bepaald dat haar woning als museum zou  voortbestaan. Vandaag nog steeds is hier te zien hoe een regenten-familie in de  vorige eeuw leefde; het interieur is ongewijzigd gebleven.

Het museum is geopend van 15 april tot 15 oktober.
Dinsdag t/m donderdag van 10.00 tot  16.00 uur.
Zaterdag van 11.00 tot 16.00 uur en zondag van 14.00 tot 17.00  uur.
Maandag en vrijdag gesloten. Telefoon 0182 50 13 54.

Interieur van het museum Bisdom van  Vliet

In het voormalige koetshuis (gebouwd in  1879) van dit fraaie pand, was gevestigd het ambachtsmuseum Verborg. Op basis van de verzameling van conservator Gerard Verborg, was hier een grote collectie oude handgereedschappen en werktuigen te bezichtigen. Te zien waren zo'n 2000 stuks gereedschap, met een ouderdom van 50 tot 300 jaar. Zij werden gebruikt bij 38 verschillende ambachten.
Het museum is helaas definitief  gesloten.
Zie hier voor meer details.

Tegenover het museum Bisdom van Vliet ligt een park, in de wandeling vaak 'het Haastrechtse bos' genoemd. Dit park hoorde vroeger bij het  landgoed van de familie Bisdom van Vliet. Opvallend waren de twee reusachtige beuken, geplant in 1696 en 1698, ter gelegenheid van de geboorte van twee nieuwe telgen uit het geslacht Bisdom van Vliet. Omdat deze bomen beide ernstig ziek waren, zijn ze in oktober 1999 gerooid.

De Haastrechtse molen uit 1862In het recent gerestaureerde Gemaal De Hoge Boezem is een overzicht te vinden van 600 jaar waterstaatsgeschiedenis. Er staan enkele enorme stoommachines. De in water-management zeer ge-interesseerde kroonprins Willem Alexander , kan hier zijn hart ophalen.Geopend van 1 april tot 1 november op maandag t/m zaterdag van 10.00 tot 16.00 uur en zondag van 13.00 tot  16.00 uur. Buiten deze periode en tijden is op afspraak groepsbezoek mogelijk.
Adres: Hoogstraat 31, tel. 0182 - 503131.

Aan de zuidzijde van de Hollandse IJssel, tussen Haastrecht en Gouda, staat de Haastrechtse Molen . Dit  is een stellingmolen die gebouwd werd in 1862. Hij deed dienst als poldermolen. Dit is de enige nog in Nederland bestaande stenen poldermolen met stelling.

Ooievaars op nestIn het
ooievaarsbuitenstation Het Doove Gat broeden jaarlijks tussen de tien en twintig ooievaarsparen. Als u een  bezoek wilt brengen aan Het Doove Gat, kunt u telefonisch contact opnemen met Leo Lettink (0182 - 501437).
Met hem kunt afspraken maken over (ook individuele) excursies. Tevens kunt u de jaarlijkse open dag (in juni) bezoeken.
De Stichting Ooievaarsbuitenstation 'Het Doove Gat' is ook per
email te bereiken.
In het aan de overzijde van de Lek gelegen Liesveld, is het 'ooievaars-hoofdkantoor' gevestigd.

On-line is ook de
Haastrecht Site. Hier kunt u onder meer plaatselijke nieuwtjes en politieberichten lezen. Ook zijn er foto's van Haastrecht te zien.

RK Kerk aan de Bredeweg uit 1853
Jeugdvereniging Gabriël heeft ook een plekje op het Web gevonden. De vereniging richt zich  op de jeugd van 7 tot 15 jaar. Hun onderkomen, 'de IJsselhut', bevindt zich aan  de Provinciale Weg Oost 62 te Haastrecht.

Op de laatste zaterdag in mei in Haastrecht  het toneel van de Jaarmarkt. Op de tweede zaterdag in september is er de Hagrada  (de Haastrechtse Agrarische Dag).

Uw hotel-overnachting in Haastrecht kunt u
online  reserveren.

De
regionale radio- en televisiezender RTV-West verzorgt op internet een pagina met nieuws uit de gemeente Vlist.

De RK Kerk, H. Barnabas, gebouwd in 1853 in neo-klassicistische stijl.

Zwembad De Loete heeft ook een plaatsje langs de digitale snelweg gevonden.

De visliefhebbers verwijs ik graag naar de site van de
's Gravenhaagse  Hengelsportvereniging, die met name over vissen rond Haastrecht veel informatie biedt.

Klik hier voor een overzicht van instellingen en bedrijven uit Haastrecht die een site op internet hebben.

Tot slot de waterstanden: de actuele waterhoogte van de Hollandse IJssel bij Haastrecht vindt u
hier.