De stadspoorten van Schoonhoven

 In de middeleeuwen bevonden zich in de omwalling van de stad Schoonhoven vijf stadspoorten.

Aan de noordzijde van de stad, aan het eind van de Koestraat, bevond zich de Kruispoort of Beckevaertspoort.
Deze stadspoort is de oudst bekende: de eerste vermelding dateert uit 1353.
In 1673 werd deze Kruispoort verplaatst naar het einde van de Kruispoortstraat.
Deze stadspoort werd afgebroken in 1862, omdat de gemeenteraad de onderhoudskosten te hoog vond en men de toegang tot de stad wilde moderniseren...
In de noordelijke omwalling zaten tevens twee waterpoorten: over de Oude Haven en de Zevender.

Aan de oostzijde van de stad stond aan het eind van de Korte Dijk de Willigerpoort of Langerakkerpoort.
In 1387 is voor het eerst sprake van deze Willigerpoort.
Reeds in 1590 werd deze poort gesloopt toen op die plaats nieuwe wallen en een stenen beer werden aangelegd.

Eveneens aan de oostkant van Schoonhoven stond aan het eind van de Lopikerstraat de Lopikerpoort.

Deze poort wordt eveneens in 1387 voor het eerst genoemd, hetgeen overigens niet noodzakelijkerwijs wil zeggen dat dit ook het jaar was waarin deze stadspoort werd gebouwd.

Omstreeks 1590 werd deze poort vernieuwd.

In 1805 werd hij afgebroken en vervangen door een hek
.

De zuidelijke poorten waren de Veerpoort en de Vrouwepoort of Katpoort . Deze laatste stond daar waar de havenstraat en de Voorhaven bij elkaar komen.

In 1387 werd voor het eerst melding gemaakt van de Vrouwepoort. In 1573 vond een vernieuwing plaats.

Nadat in 1588 bij de Vrouwepoort een kat was aangelegd, werd dit bouwwerk ook wel de Katpoort genoemd.

Evenals de Kruispoort, werd in 1862 ook de Vrouwepoort afgebroken. Ook hier waren de hoge onderhoudskosten de belangrijkste reden voor dit besluit.

In 1396 is voor het eerst sprake van de Veerstalpoort. De oorspronkelijke poort werd afgebroken rond 1590 en herbouwd in 1601 ten zuiden van de oude.

Op het kruispunt Veerstraat / Scheepmakershaven vond men in 1985 bij rioleringswerkzaamheden de funderingsmuren van de oorspronkelijke Veerpoort samen met restanten van de daarop aansluitende middeleeuwse stadsmuren.

De
veerpoort is de enige poort die aan de slopershamer is ontsnapt.

Ten slotte was er een zesde poort, de Hofpoort. Deze lag aan het Marktveld, het tegenwoordige Doelenplein en gaf toegang tot het kasteelterrein.
In de westelijke stadsmuur waren geen doorgangen.

Noot : In verschillende boeken ben ik afbeeldingen als hierboven tegengekomen.
Wat ik hierboven aanduid als Lopikerpoort en Vrouwepoort, is gebaseerd op het boek 'Schoonhoven, oude veste aan de Lek', uit 1963.